MAKALELER / TEKNİK YAZILAR / BÜLTENLER

FORMULA BOATS TURKEY – UTING, Arif Can Tüzün

Bowrider Teknelerde Karşılaştırma:

İÇTEN mi - DIŞTAN TAKMA mı?..
Hangi Motor Daha İyi?

Motor seçimi, bazen kafaları karıştıran bir konu olarak karşımıza çıkabilmektedir. Uygun motor gücünü tayin etmek bir yana, asıl soru hangi tipin daha iyi olacağıdır…

tmp18034_7101b.jpg

Bowrider modellerine baktığımızda içten takma yani Sterndrive, diğer bir deyişle kuyruklu tip motorlar yerine gittikçe daha fazla dıştan takma motor kullanıldığını görmekteyiz. Geçmişte Bowrider teknelerde Sterndrive motor kullanımı hakimdi. Zamanla, piyasaya yeni sunulan teknelerde, ki bunlara yüksek performans tekneleri de dahil, dıştan takma motor kullanımında açıkça bir artış gözlenmiştir. Amerika’daki istatistik Şirketi SSI’nin verilerine göre 2012’de Amerikan pazarında 2012 yılında satılan toplam dıştan takma motorlu tekne sayısı 127.981 iken bu rakam 2016 yılında 165.435e ulaşmıştır.  

Tekne sanayiinde dıştan takma motorlara doğru yönelişin arkasında yatan nedir? Dıştan takma bir makinenin sizin için doğru motor olacağını nereden bilirsiniz? Bowrider teknenizi almaya karar verirken göz önünde bulundurmanız gereken özellikler hangileridir? Sizler için dikkat edilmesi gereken başlıca faktörleri inceledik: Performans, yakıt ekonomisi, yer-müsaitlik, estetik görünüm, yatırma/tilt, maliyet, bakım, kışlama ve gürültü seviyesi. Duruma göre bazen dıştan takmalar bazen de içten takmalar performans açısından üstünlük gösterirken kararı asıl olarak etkileyen ihtiyaç ve tercihlerinizdir.

310SS-fiberglas-tekne.jpg

Motor Tipleri

Başlıca faktörleri yakından incelemeye başlamadan önce teknelerde kullanılan üç tip motorun hangileri olduğuna bakmak doğru olur: İçten takma, Dıştan takma ve Sterndrive(Kuyruklu) tip motor. Aralarındaki temel fark teknede bulundukları noktadır.

1. İÇTEN TAKMA MOTOR:

İçten takma motorlar güvertenin altında kaldıklarından dıştan görünmezler. Bu motorlar D-Drive ve V-Drive olmak üzere ikiye ayrılır. D-Drive olanlar teknenin ortasına yerleştirilirler. Pervane ve dümen yelpazesi teknenin altında yer alır. V-Drive tiplerde de pervane ve dümen yelpazesi aynı yerde olmakla birlikte motor arka koltuğun altında yer alır.
D-Drive veya V-Drive tercihi genellikle kullanım amacına göre yapılır. D-Drive ortadaki konumuyla daha az dalga yapmasından dolayı su kayağı teknelerinde tercih edilirken V-Drive motorların arkada yer alması daha yüksek dalga oluşturduğundan diğer su sporları için tercih edilmektedir.

2. Dıştan Takma (OUTBOARD) Motor:

Adından da anlaşılacağı gibi, bu motorlar teknenin kıç tarafında yüksekçe bir konumda, aynanın dışına bağlanmaktadırlar. Motor görünürde ve kolay erişilebilir bir noktadadır. Yatırılıp(tilt edilip) bakımını yapmak çok basittir. Bu motorlar kolay dümen kabiliyetleriyle de bilinirler. Dıştan takma motorlar genellikle içten takmalara göre daha az Güçlü olmakla birlikte sayılarını artırmak suretiyle daha fazla güç elde edilebilmektedir.

3. STERNDRİVE(Kuyruklu TİP) MOTOR:

Sterndrive olarak adlandırılan ve ülkemizde kuyruklu tip olarak adlandırılan motorlar için kullanılan bir diğer tanım da içten-dıştan motor’dur(Inboard/Outboard = I/O). Bu motorlar içten ve dıştan motor tipinin bir kombinasyonudurlar. Teknenin kıç tarafında borda altında yer alır ve yüzme platformunun altında aynanın dışına doğru, olan uzantıları sebebiyle kuyruklu olarak anılırlar.

İçten mi, Dıştan Takma mı - Bowrider’lar için Hangisi Daha İyi ?

Eğlence ve su sporlarına yönelik bir tekne arıyorsanız, “bowrider” olarak bilinen ve burunda oturma grubu olan bir tekneyle ilgileniyor olma olasılığınız yüksektir. Bowrider teknelerde hem dıştan takma hem Sterndrive motor kullanımı popülerdir. Her iki motorun da kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır. Bir seçim yapabilmek için motorları karşılaştırmak üzere belli başlı faktörleri aşağıda yakından inceledik:

PERFORMANS

Dıştan takma motorlarla sterndrive’ların karşılaştırmasını yapmak için incelenecek faktörlerden biri güç/ağırlık oranıdır. Yakın zamana kadar performans karşılaştırmasında pek şansı olmayan dıştan takma motorlara daha fazla beygir sığdırılabilmesi oyunun kurallarını değiştirdi. Hem içten hem dıştan takma motorlarda farklı beygir güçleri seçilebilmesine rağmen tercih için başka unsurlar da önemlidir.

310_bowrider-tekne.jpg

Örneğin 200 Beygirlik bir dıştan takma motor ile sterndrive’I karşılaştırırsak, aynı beygir gücüne sahip olan bu motorlardan birinin diğerinden çok daha ağır olduğunu görebiliriz. Ağırlık farkı modelden modele değişmekle beraber çoğunlukla dıştan takma motorun birkaç yüz kilogram daha hafif olduğu görülecektir. Performans ve genel kullanım açısından bakıldığında ise daha hafif daha iyidir. Ancak, hangi sularda seyirde olacağınız da önemlidir. Zira, daha ağır tekne dalgaları daha iyi keseceğinden daha oturaklı bir seyir sunacaktır.

YAKIT EKONOMİSİ

Dıştan takma motorların birkaç yüz kilograma varan daha düşük ağırlığa sahip olmaları cebinizden daha az yakıt parası çıkacağı anlamındadır. Saatteki tüketimleri sizin için önemliyse son teknolojiye sahip dıştan takma bir motor düşünmeniz doğru olacaktır. Çoğu zaman en ekonomik motorlar onlardır. Normal seyirdeki devirleri sterndrive motorlara göre daha yüksek olsa bile içten motorlara göre yakıt ekonomisi sağlamayı başarabilmektedirler. Bu da dıştan takma motorlar için başlıca tercih sebebi olmaktadır.
Seçim yaparken tahmini kullanım yoğunluğunu dikkate almanız yerinde olacaktır. Yoğun olarak seyre çıkıyorsanız kazancınız artacaktır. Ancak böyle bir durum söz konusu değilse bu etken üzerinde çok durulmasa da olur.

YER - MÜSAİTLİK

İster dıştan takma olsun, ister içten, motor için belli bir yer ayrılması kaçınılmazdır. Bu noktada önemli olan, yerin nerede ve ne kadarlık kısmının motorlara verileceğidir.
Teknenin bordasının altında kalan bir motor söz konusu olduğunda yüzme platformundaki yerin tamamı size ait olur. Motorlar suyla aranızda engel teşkil etmez. Daha ziyade aileniz ve arkadaşlarınızla seyre çıkacaksanız bu konu önemlidir. Özellikle motorlar yatırıldığında arkada bir miktar yer kaybınız olacaktır. Buna karşılık eşya saklama veya koltuk alanı olarak yer kazancınız olacaktır. Bu tamamen seçeceğiniz bowrider teknenin tipine/modeline bağlıdır.

ESTETİK GÖRÜNÜM

Bir uçta teknedeki alandan kullanışlı şekilde yararlanmak, diğer uçta tarz ve estetik görünüm… Adeta el ele tutuşan bu iki unsurda kararı etkileyecek olan tamamen kişisel tercihlerdir. Sterndrive motorlar genellikle estetik önemsendiğinde tercih edilmektedirler zira görünmemektedirler. Buna rağmen bazıları bowriderların arkasında dıştan takma motorlar görmeyi tercih etmektedir. Bu tamamen “zevkler ve renkler tartışılmaz” meselesi olarak görülebilecek bir durumdur

YATIRMA (TILT)

Motoru suyun dışına almak istediğinizde tek seçeneğiniz dıştan takma olmasıdır. İçten takma motorlar altta kaldığından kuyruk kaldırılsa bile suyun dışına çıkamayacaktır. Yatırıldıklarında pervaneyle birlikte tüm gövdenin suyun dışına alınabilmesi bowrider teknelerde dıştan takma motorlar için büyük bir avantajdır. Motoru istediğiniz açıda yatırabilmek sığ sularda seyir yapabilmenizi sağlar.

Tam yatırarak suyun dışına almanız kullanılmadığı zaman pervane ve motor üzerinde yosun-kekamoz oluşumunu önler, deniz suyunun korozyon etkisinden korur. Ayrıca, motoru yatırmak, içindeki tüm tuzlu suyun dışarı akıtılmasına da imkan verdiğinden çok soğuk bölgelerde gece ani dondan oluşabilecek zararlardan etkilenmemek anlamına gelecektir. Sterndrive motorlara erişim bu kadar rahat olmadığından bu avantajlardan aynı şekilde yaralanabilmek mümkün olmaz.

MALİYET

Dıştan takma motorlar ile sterndrive motorların yapısı tamamen farklı olduğundan buna paralel olarak fiyatları da farklılık göstermektedir. Daha önceleri her iki tipin de fiyatları birbirine yakınken dıştan takma modeller fiyat açısından bir miktar avantajlı konuma geldiler. 2010 yılı itibariyle  Amerika’da Çevre Koruma Örgütü EPA’nın(Environmental Protection Agency) tüm sterndrivelarda katalitik konvertör kullanımını arabalarda olduğu gibi zorunlu tutması maliyet artış unsuru olmuştur. Dıştan takma motorlarda bu zorunluluğun bulunmaması ek maliyet getirmediğinden fiyat seviyeleri korunmuştur.

BAKIM

Satın alma maliyetine ilave olarak motor tipine göre bakım maliyetinin de dikkate alınması önemlidir. Motorunuzun ihtiyaç duyacağı onarımın ne olacağını söyleyebilmek mümkün olmasa da birkaç noktaya değinmek isteriz. Motorlardan birinin periyodik bakım gereksiniminin diğerine göre daha fazla olduğunu söyleyemesek de onarım konusunda sterndrive motorların genellikle daha yüksek onarım maliyeti getireceğini ifade etmek gerekir.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, sterndrive motorlara teknenin içinde erişim daha zordur. Bu nedenle gerek periyodik bakım gerekse onarım işçiliği daha maliyetli olmaktadır. Dıştan takma motorlar göz önünde ve kolay erişilebilir olduklarından onarımları daha kolaydır. Birçok bakım işlemi de motor sahibi tarafından su üzerinde veya karada yapılabilir durumdadır.

KIŞLAMA

Sterndrive’lar denizde kullanmaya elverişli hale getirilmiş otomobil motoruna sahip olduklarından soğuğa karşı çok daha hassastırlar. Bu motorların herhangi bir donma riskine karşı daha fazla kışlama işlemine ihtiyacı vardır. Bu sebeplerden dolayı soğuk bölgelerde kullanım sezonu daha kısa olabilmektedir.

tmp18034_0884.jpg

Biraz karışık işlem gerektirdiğinden sterndrive motorların kışlama işlemi genellikle yetkili servis elemanlarınca yapılır. Bu da baharda teknenizi hazır hale getirmek için daha fazla iş gerektirir. Kışlama işlemlerine ilave olarak sterndrive motorların ciddi hasara sebep olabilecek dondan korunması gerekir.

Genel olarak dıştan takma motorların basit bir kışlama işlemi gerektirmesi çoğu motor sahibinin bunu kendilerinin yapabilmesine olanak sağlar. Basit kışlama işlemi baharda çabucak motorunuzu hazır hale getirebilmeniz anlamını taşır. Tekneniz sudayken motorunuzu kullanılmadığında yatık halde tutmak dondan oluşabilecek zararlardan koruyacağı gibi sezondan mümkün olduğunca uzun yararlanmanızı da sağlar

GÜRÜLTÜ SEVİYESİ

Gürültü seviyesine baktığımızda içten takma motorların konumlarından dolayı daha az sesli olmaları normaldir. Dıştan takma motorlar ise hem açıktadırlar hem de motor kapakları içinde ses izolasyonu sağlayan daha ince bir katman bulunur. Ancak, yeni nesil dört zamanlı dıştan takma motorlarda ses azaltma yolunda oldukça yol kat edilmiştir. Gürültü her zaman için dikkate alınması gereken bir faktör olmakla birlikte arkadaşlarınız ve ailenizle seyre çıktığınız yeni teknenizde günümüzün yeni modern dıştan takma motorlarının bu konuda rahatsızlık vermeyeceğinden eminiz.

Avantajlar - Dezavantajlar

Geçtiğimiz yıllarda dıştan takma motorların farklı yönlerden gelişme kaydettikleri ve bu sayede özellikle bowrider teknelerde içten – dıştan takma motor seçimi konusunda piyasanın daha rekabetçi hale gelmiş olduğu aşikardır. Ne var ki, nihai karar aşamasında kullanıcının ihtiyaç ve tercihleri belirleyici olmaktadır.

Performans, yakıt ekonomisi, yer-müsaitlik, estetik görünüm, yatırma/tilt, maliyet, bakım, kışlama ve gürültü seviyesi gibi faktörlerin incelenmesinden sonra artılar-eksiler gözden geçirilerek kişiler kendi özel durumlarına göre karar vermektedir. Örneğin alıcılardan biri için teknenin hafif olması çok faydalıyken aynı tekne açık denizlerde ve sert havalarda seyir yapacak biri için bir kâbus olabilir

Formula Boats: Bowrider’larda Dıştan Takma ve Sterndrive Motorlar

Formula Boats yeni teknenizi özelleştirirken ihtiyacınıza göre dıştan takma veya sterndrive motor seçebilmenin önemli olduğunu biliyor ve her iki motor tipi için sizlere bir çok Bowrider ve Sun Sport modellerinde farklı kuvvetlerde seçenekler sunuyor. Motor seçiminde farklı seçeneklerle esneklik sunulduğu gibi, özelikle Bowrider modellerinde özelleştirme için çok sayıda opsiyon sunulmaktadır.

6 farklı Bowrider modeline ilave olarak kabini de olan ve Crossover Bowrider olarak adlandırılan 2 Bowrider daha sunulmaktadır. Her modelin çok sayıdaki standart aksesuar ve özelliğine ek olarak bir o kadar da ilave edilebilir özellik mevcuttur. Bu özelliklerden yapacağınız seçimle teknenizi zevkiniz ve ihtiyaçlarınız doğrultusunda özelleştirmek ve rüya teknenizi oluşturmak mümkün olur. Bowrider modellerinin boyları 7,3 m – 10,7 m (24 -35 feet) arasında, enleri ise 2,6 m ile 3,3 m arasında değişmektedir. Her modelde su kayakları, wakeboard ve çeşitli su oyuncaklarından yiyecek ve içeceklerle çeşitli eşyalarınız için bolca yer bulunur. Fonksiyonel koltukların sırt dayamaları öne arkaya yatarak misafirlerinizin rahat yerleşmelerine izin verir.

Bowrider modellerinden ikisi Extreme Sport – XS donanım paketiyle istenebilmektedir. XS Serisinde pervaneleri öne bakan Forward drive tipi motorlar kullanılmaktadır Bu sayede hem sudakiler daha fazla güvende olur hem de su sporu severlen için dalga yüksekliği trim butonunu tetikleyerek istendiği gibi ayarlanabilir. Ayrıca, eksoz çıkışı su içinde olduğundan tekne arkasında sportif aktivite yapan dumanlı havaya maruz kalmaz.

Yeni bir tekne arayışında olduğunuzda kararınızı etkileyecek kuşkusuz çok sayıda faktör vardır. Formula teknelerini kendi isteğiniz doğrultusunda internet üzerinde tasarlamanız mümkündür. İlgili modelin sayfasında bulunan [Tasarla]-butonuna tıkladığınızda içten veya dıştan takma motorunuza ve motor gücüne karar verir, renginizi seçer, istediğiniz opsiyonları işaretleyerek oluşan fiyatı da anında görebilirsiniz. Tam olarak karar veremiyorsanız veya farklı istekleriniz veya sormak istedikleriniz varsa bizimle irtibata geçiniz. Sorularınızı yanıtlamak ve size en uygun tekneyi seçmek için yardımcı olmaktan memnun oluruz.

Formula Boats Turkey – UTING

Ana kaynak olarak Formula Boats’un, 10 Ocak 2018 tarihli yazısı kullanılmıştır